Zastosowanie ekonomii behawioralnej w zakładach sportowych

Zastosowanie ekonomii behawioralnej w zakładach sportowych
Czy kursy odzwierciedlają rzeczywiste prawdopodobieństwo wystąpienia konkretnego zdarzenia? Podczas wizyty w bibliotece, Dominic Cortis natrafił na wielokrotnie cytowaną pracę naukową, która zachęciła go do zbadania, dlaczego istnieją odstępstwa oferowanych kursów od wyników rzeczywistych. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się, jak mogą skorzystać gracze dysponujący wiedzą z ekonomii behawioralnej.

Kilka tygodni temu podczas myszkowania po bibliotece odkryłem książkę „Misbehaving: The Making of Behavioural Economics” autorstwa Richarda H. Thalera, wielokrotnie cytowanego profesora z dziedziny ekonomii behawioralnej. Głównym założeniem tej książki jest obalenie powszechnie panującego w ekonomii założenia, że rynki są kształtowane przez siły racjonalne. Tak zacząłem odkrywać wspaniałości nowego świata, jakim jest ekonomia behawioralna. W tym artykule wyjaśnię jakie zastosowanie w zakładach bukmacherskich może mieć ta koncepcja.

Hipoteza rynku efektywnego

Hipoteza rynku efektywnego (EMH, efficient market hypothesis) istniała w świecie ekonomii od wieków. Mówiąc najprościej, hipoteza rynku efektywnego głosi, że ceny wszystkich instrumentów na rynkach finansowych w pełni odzwierciedlają informacje dostępne na ich temat. Obowiązujące ceny nie są więc ani zaniżone ani zawyżone.

Z punktu widzenia zakładów bukmacherskich, hipoteza rynku efektywnego wskazywałaby, że kursy odzwierciedlają rzeczywiste prawdopodobieństwo wystąpienia danego wyniku – skorygowanego o marżę bukmachera. Jeśli ta hipoteza jest prawdziwa, nikt nie jest w stanie uzyskiwać długoterminowych zysków z obstawiania zakładów. Jeśli zyski takie mają miejsce, są one wynikiem szczęścia obstawiającego, a nie jego umiejętności.

Hipoteza ta okazała się jednak w wielu przypadkach błędna. Na przykład, podczas tegorocznych rozgrywek Premier League wielokrotnie twierdziłem, że kurs drużyny Leicester nie był właściwy.

Co odzwierciedlają kursy zakładów?

Nawet jeśli bukmacher jest świadomy rzeczywistego prawdopodobieństwa wystąpienia konkretnych wyników, rzadko kiedy zdecyduje się przyjąć kurs inny od tego oferowanego przez rynek. Gdyby tak zrobił, ryzykowałby wprowadzanie zakładów arbitrażowych i/lub posiadanie ofert niekonkurencyjnych.

Konwencjonalne podejście sugeruje, że przy dużej liczbie traderów na rynku kursy powinny być bardziej zbliżone do rzeczywistej wyceny. Z drugiej strony, więcej traderów oznacza więcej zakłóceń na rynku.

W świecie zakładów prawdziwa wartość wyniku zdarzenia jest zależna od samego wyniku. Gdybyśmy zastanawiali się "czy kursy równe są prawdziwe?", najprościej byłoby porównać, czy wszystkie równe kursy w przeszłości miały miejsce przynajmniej w połowie przypadków. W świecie finansów wyznaczanie rzeczywistej wartości aktywów jest trochę trudniejsze do wykonania, dlatego w rozważaniach naukowych zakłady stanowią mikrokosmos rynków finansowych.

Ustalanie kursów na zdarzenie

Ustalanie kursów polega w dużej mierze na przewidywaniu, co według innych obstawiających jest właściwym kursem. Doskonałym sposobem na wyjaśnienie tego procesu jest gra, w której każda osoba próbuje odgadnąć jaka liczba będzie stanowić dwie trzecie średniej wszystkich typowań.

Firma Pinnacle przeprowadziła swoją wersję gry w typowanie i zwycięski wynik wyniósł 20. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia profesora Thalera, który również przeprowadził ten sam eksperyment dla dziennika Financial Times, wydaje się, że zwycięzca był na drugim poziomie myślenia.

Jeśli wszystkie losowe liczby mają mieścić się w przedziale od 0 do 100, średnia wyniesie 50, z czego dwie trzecie to 33 (według osoby będącej na pierwszym poziomie myślenia). Jednak osoba znajdująca się na drugim poziomie myślenia dojdzie do wniosku, że skoro każdy będzie obstawiał w ten sposób, poprawną odpowiedzią byłyby dwie trzecie liczby 33, czyli 22.

Typując w ten sposób w nieskończoność, otrzymamy równowagę Nasha (wpisz w wyszukiwarce google „Piękny umysł”) równą liczbie zero. Cytując książkę: "Wtedy i tylko wtedy, gdy wszyscy uczestnicy gry odgadywaliby liczbę zero, nikt nie chciałby zmienić swojej odpowiedzi". Gdy Thaler przeprowadził tę samą grę dla Financial Times, wygrała liczba 13.

Szacowanie słusznych kursów

Obalenie hipotezy rynku efektywnego było głównym założeniem ekonomistów behawioralnych. Ponadto podali też możliwe przyczyny tego zjawiska. Fragment książki o księgowaniu umysłowym wydał mi się szczególnie interesujący. Księgowanie umysłowe odnosi się do cech behawioralnych, które mogą powodować ograniczenia względem sposobu, w jaki sposób powinniśmy najlepiej wykorzystać nasze pieniądze.

Wśród nich możemy wymienić upodobanie do ofert okazyjnych, niechęć do zawyżanych cen oraz kosztów utopionych.  Pierwsza cecha dotyczy tego, że kupujemy rzeczy, ponieważ są w dobrej cenie, a nie dlatego, że je potrzebujemy. To wyjaśnia, dlaczego tak wiele sklepów osiąga stały poziom sprzedaży.

Inaczej patrzymy również na zawyżanie cen. Osoba siedząca obok mnie w samolocie tanich linii lotniczych, bardzo chętnie kupiła trzy kieliszki wina po sześć euro za każdy podczas trzy i półgodzinnego lotu, równocześnie narzekając, że alkohol sprzedawany w brytyjskich pubach jest bardzo drogi.

Cóż, ceny nie były wysokie jak na alkohol sprzedawany podczas lotu, chociaż jeżeli zaczekałaby do lądowania, mogłaby kupić butelkę dobrego wina za 12 euro. W każdym razie wydawanie sześciu euro w samolocie nie było dla tej osoby naciąganiem. Podobna sytuacja ma miejsce, gdy chcemy postawić zakład dlatego, że wydaje się być słuszny, a nie dlatego, że jest wartościową ofertą.

Inną cechą księgowania umysłowego są koszty utopione. Na przykład, osoby opłacające karnety na siłownię przychodzą do klubu częściej, tylko dlatego, że z góry zapłaciły za korzystanie z jego usług. Mimo to po pewnym czasie częstotliwość uczęszczania maleje, co sugeruje, że początkowy smutek związany za stratą wydanych pieniędzy w końcu znika. 

Zastosowanie ekonomii behawioralnej w zakładach bukmacherskich

Z punktu widzenia osoby obstawiającej zakłady, należy zwrócić szczególną uwagę na koszty utopione. Załóżmy, że w listopadzie stawiamy na wygraną Manchesteru United w Premier League. Nie powinniśmy przez to rezygnować z obstawienia zwycięstwa innej drużyny w lutym, jeśli wskazują na to nowe informacje. Niektórzy znajomi nie potrafią zrozumieć, dlaczego obstawiam zwycięstwo drużyny w grupie i jednocześnie ostatnie miejsce tej drużyny w tym samym turnieju, chociaż dokonuję zakładów w innym czasie. Niebezpieczeństwo pojawia się, gdy intensywnie obstawiamy zakłady, aby odzyskać stracone pieniądze.

Podsumowując, książka „Misbehaving: The Making of Behavioural Science” dostarcza wiedzy na temat tego, w jaki sposób teoria ekonomii doszła w końcu do wniosku, że nie wszyscy uczestnicy rynku zachowują się racjonalnie. Profesor Thaler stosuje wobec takich osób określenie „econ”. Tak samo jak jego wcześniejszą książkę „Nudge”, tę powinni przeczytać wszyscy, których interesuje temat mądrości tłumu lub też jej brak. 

psychology-openaccount-1.jpg

Przydatne informacje o zakładach — pomoc dla obstawiających

Dział przydatnych informacji o zakładach to jeden z najobszerniejszych zbiorów materiałów z poradami ekspertów, jaki został udostępniony online. Materiały przeznaczone są dla osób o wszystkich poziomach doświadczenia. Przede wszystkim staramy się pomóc osobom obstawiającym w podejmowaniu świadomych decyzji.